Cybercriminelen spelen in op emotie oorlog Oekraïne

Gepubliceerd op 15 maart 2022 om 15:00

De oorlog in Oekraïne houdt de wereld al even in zijn greep. Er zijn een hoop hulpacties opgezet om de slachtoffers te hulp te schieten, al blijkt niet elk initiatief even betrouwbaar te zijn.

Oplichters springen graag in op de actualiteit en ook in deze situatie zijn er criminelen die misbruik proberen te maken van goede intenties. Met name online, bijvoorbeeld op social media, moet je even opletten voordat je geld overmaakt. We leggen je uit waar je op moet letten.

Meer malafide domeinen gerelateerd aan Oekraïne

Na de Russische aanval schoten de domeinnamen gerelateerd aan Oekraïne als paddestoelen uit de grond, blijkt uit een analyse van beveiligingsbedrijf Infoblox. Het aantal domeinen blijkt namelijk te zijn verdubbeld. Deze nieuwe websites zijn natuurlijk niet allemaal malafide, maar Infoblox stelt een hoop frauduleuze initiatieven te hebben gevonden.

Zo zijn er malafide websites gevonden die doen alsof ze geld inzamelen, zogenaamd om slachtoffers te voorzien van bijvoorbeeld eerste levensbehoeften als voedsel en medische zorg. De websites bieden mensen de mogelijkheid om te betalen via cryptocurrency, al is de kans nihil dat dit geld daadwerkelijk bij de slachtoffers terecht komt. Ook zouden oplichters de situatie in Oekraïne misbruiken om malware te verspreiden, bijvoorbeeld door via mails te vissen naar betaalgegevens. 

De websites en mails zijn overtuigend in elkaar gezet en blijken voor de gemiddelde consument moeilijk te onderscheiden van betrouwbare goede doelen. Infoblox geeft op zijn website een aantal voorbeelden van onbetrouwbare websites. Ook vind je hier een lijst van alle geanalyseerde websites, waar je zowel de malafide als bonafide domeinen kunt vinden. De volledige analyse van het onderzoek kunt u hier onder bekijken of downloaden.

Waar moet je opletten

'Geven blijft een kwestie van vertrouwen, maar het is goed om even wat onderzoek te doen voor je op sociale media ingaat op een geefverzoek', zegt Map van der Wilden van het CBF, de toezichthouder op goede doelen. 'Is het een bekende, dan weet je aan wie je geeft. Is het een onbekende, die zijn of haar eigen rekeningnummer gebruikt, dan is daar verder geen controle op.'

Het CBF keurt goede doelen, dus je weet dat je goed zit als je aan een CBF-Erkende organisatie doneert (deze organisaties dragen het logo van het CBF). 'Maar er zijn natuurlijk ook niet-erkende goede doelen of kerkgemeenschappen die al jarenlang contacten onderhouden met gemeenschappen in Oekraïne. Ook deze mensen hebben ervaring, en banden op lokaal niveau, zowel in Nederland als in Oekraïne.' Het is dus handig om voordat je doneert even (online) te zoeken wat je kunt vinden over desbetreffende organisatie. 

Als je iemand aan de deur krijgt, is het goed om even om legitimatie of een vergunning te vragen. 'In de meeste Nederlandse gemeenten is een collectevergunning nodig en die wordt niet afgegeven aan particulieren.'

Hier kun je veilig doneren aan Oekraïne

Oplichting door valse goede doelen voor Oekraïne lijkt volgens Van der Wilden op dit moment geen grootschalige vormen aan te nemen, al is het natuurlijk wel goed om even op te letten als iemand je om geld vraagt. Wil jij wat schenken? Op de website van het CBF vind je een lijst van Erkende Goede Doelen die geld inzamelen voor Oekraïne

Cyber Threat Advisory
PDF – 4,9 MB 168 downloads

Bron: cbf.nl, infoblox.com, opgelicht.avrotros.nl

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.

Meer actueel nieuws

New York Pizza slachtoffer van doxwaring

New York Pizza is het slachtoffer geworden van doxware. Een onbekende dader is er in geslaagd om een groot aantal klantgegevens te bemachtigen. Hij dreigt deze gegevens openbaar te maken of te verkopen. De pizza keten adviseert klanten om het wachtwoord van hun account te veranderen.

Lees meer »

Cybercrime kartels flink in opmars

Een ransomware kartel wordt vaak gevormd om het bereik en de inkomsten te vergroten. De winst die wordt gemaakt met losgeld operaties wordt vaak gebruikt om zowel tactieken als malware te bevorderen om hun succes te vergroten.

Lees meer »

Ouders maken zich grote zorgen over online veiligheid en grooming van hun kinderen

Ruim de helft van de ouders (56 procent) maakt zich zorgen over de online veiligheid van hun zoon of dochter. De grootste angst van de ouders is dat hun kroost benaderd wordt door vreemden, en dat ze het verschil niet zien tussen echte berichten en nepberichten. Verzorgers zijn eveneens bang dat hun zoon of dochter gevraagd wordt om een naaktfoto van zichzelf te versturen.

Lees meer »

Hackers Nobelium vallen 24 landen aan

Vorige week hebben Russische hackers van 'Nobelium' opnieuw een grote cyberaanval gelanceerd. De aanvallers richtten zich op instellingen in 24 landen, de Verenigde Staten kreeg echter de meeste aanvallen voor zijn kiezen. De meeste aanvallen werden automatisch afgeslagen, in enkele gevallen slaagden de hackers erin om een backdoor te creëren.

Lees meer »

Overzicht cyberaanvallen week 21-2021

Verzekeraars deinzen terug voor ransomware, Mexico sluit nationale loterijsites na ransomware DDoS-dreiging en zo'n 80% van de organisaties betaalt losgeld. Hier het overzicht van afgelopen week en het nieuws van dag tot dag.

Lees meer »

Cybercrime nieuwsbrief 160 week 21-2021

FluBot-malware gebruikt nu ook WhatsApp om Nederlandse Android gebruikers te infecteren, zo'n 80% van de organisaties betaalt losgeld en waarom nog inbreken met een koevoet als jij de deur digitaal wagenwijd openzet? Dit en meer lees je in nieuwsbrief 160.

Lees meer »

Digitale fraude, oplichting meldingen week 21-2021

Het melden van 'digitale oplichting' pogingen is belangrijk, door het melden kunnen we andere potentiële slachtoffers behoeden voor het te laat is. Heb je een phishing mail, smishing bericht of werd je gebeld en vertrouw je het niet? Laat het ons, of onze collega's van Opgelicht?!, Radar, Kassa, of Fraudehelpdesk dan weten, want Samen bestrijden we cybercrime / digitale fraude. Ben je slachtoffer geworden van oplichting doe dan 'altijd' aangifte bij de politie.

Lees meer »