Stelling: Een online gebiedsverbod moet vaker ingezet worden door burgemeesters?!

Gepubliceerd op 1 december 2021 om 07:00

De Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma besloot afgelopen vrijdag een 17-jarige jongen die ervan wordt verdacht dat hij op sociale media opriep tot rellen (digitaal opruiing) in Utrecht een online gebiedsverbod op te leggen, maar is dit juridisch wel houdbaar en wenselijk?

Offline gebiedsverbod

Het offline gebiedsverbod kennen we: dat betekent dat je van de overheid niet op een bepaalde locatie mag zijn. Doe je dit toch, dan hangen er geldboetes en andere straffen boven het hoofd. Hetzelfde geldt voor een online gebiedsverbod, al heeft dat niet zozeer te maken met een fysieke locatie, maar met de hele online omgeving.

Online gebiedsverbod

Een zeventienjarige die via WhatsApp berichten verspreidde waarin hij mensen opriep om rellen te starten in Utrecht, heeft zo’n online gebiedsverbod gekregen. Hij mag niet alleen in WhatsApp geen opruiende berichten meer sturen, hij mag het ook niet op de rest van het internet. Doet hij dat toch wel? Dan kost dat hem 2.500 euro. De gemeente Utrecht wil de bron van de wanorde graag gericht aanpakken en denkt dat dat zo lukt.

Het online gebiedsverbod is vrij nieuw en kan worden opgelegd door burgemeesters. Zij zijn namelijk verantwoordelijk voor het voorkomen van openbare-ordeverstoringen. In eerste instantie kozen burgemeesters er vaak voor om van tevoren bij de organisator aan te geven dat het niet oké was wat iemand van plan was en dreigde de gemeente met straffen. Dit bleek een succesvolle interventie, maar zeker in het licht van coronamaatregelen en de felle oproer die hieruit voorkomt, kiezen gemeenten er nu dus ook voor om een online gebiedsverbod op te leggen.

Het betekent in het geval van de Utrecht-rellen dat de jongeman nog wel WhatsApp mag gebruiken en de rest van het internet en apps, maar zodra hij dit inzet om mensen te beïnvloeden om te gaan rellen, krijgt hij die boete van 2.500 euro. Een logische keuze, zo’n algeheel online gebiedsverbod: kies je er immers voor om hem WhatsApp te verbieden, dan zou hij op Telegram verder kunnen gaan met zijn door de gemeente ongewenste gedrag.

Eerste keer

Het is de eerste keer dat burgemeester Dijksma een dergelijk online gebiedsverbod oplegt. "We zien steeds vaker online oproepen die leiden tot wanordelijkheden en rellen. Met deze gerichte interventie pakken we dit gedrag bij de bron aan", zo stelt ze.

Maar volgens advocaat Boumanjal is de maatregel 'creatief' maar juridisch niet houdbaar. "Burgemeester Dijksma gaat over de openbare orde binnen haar eigen stad", laat hij tegenover het AD weten. "Maar zo’n online verbod gaat heel ver en haar jurisdictie te buiten, als je het mij vraagt. Zeker als meetelt dat je verworven grondrechten en vrijheden aan banden gaat leggen, terwijl er nog geen rechterlijke uitspraak is en de uitlatingen via het reguliere strafrecht zijn aan te pakken."

Ook heeft de advocaat vragen over hoe de gemeente het online gebiedsverbod handhaaft. "Wordt zijn ip-adres in de gaten gehouden, of wordt er gekeken op welke websites deze jongen komt? Welke platformen hij gebruikt? Dat lijkt me al snel in strijd met de privacyregels die er zijn." De gemeente laat daarop weten dat het gedrag van de jongen binnen de kaders van de wet in de gaten wordt gehouden.

Schadeclaim tot gevolg

Het kan ook veel verder gaan, zo ondervonden de makers van de game Roblox. Hierin zat YouTuber Ruben Sim juist online enorm te rellen. Denk aan racistische uitspraken, online pesterij, foto’s van Hitler en seksuele intimidatie, allemaal binnen een gameplatform waarop veel kinderen actief zijn. Het evenement Roblox Developers Conference moest zelfs stilgelegd worden door de vele dreigementen die de man online stuurde.

De politie moest eraan te pas komen en uiteindelijk heeft het grote invloed gehad op het gevoel van veiligheid van de mensen die bijdroegen aan de conferentie. Roblox klaagt Ruben Sim nu aan voor een bedrag van 1,6 miljoen dollar, omdat deze man het het leven van veel Roblox-spelers en -makers zo zuur maakt. Er is nog geen uitspraak gedaan, maar het wil wel zeggen dat online uitspraken niet minder zwaar worden aangerekend als de dingen die je offline zegt.

Online voelt anders

Hoewel voor veel mensen de online wereld soms als een ander gebied voelt, is het toch echt deel van het echte leven en wordt wangedrag dus ook echt berecht. Aan de andere kant is juist dat online leven zo groot dat zo’n online gebiedsverbod moeilijk te controleren is. Op dit moment is het nog een in ontwikkeling zijnde manier voor de overheid om relschoppers in te perken, dus het kan er over een jaar zomaar anders uitzien. Hoe, dat zal waarschijnlijk samenhangen met hoe meetbaar iemands online gedrag nu werkelijk is.

Poll

Online gebiedsverbod moet vaker ingezet worden door burgemeesters

Bekijk resultaten

Bron: anoniem, twitter.com, ad.nl, security.nl, dutchcowboys.nl

Wat is digitale opruiing 》

 

Heeft u tips of verdachte activiteiten gezien online? Neem dan contact op met de politie. Telefonisch via het nummer 0900-8844 of online via het meld formulier. Uiteraard kunt u daarnaast ook tips melden bij Cybercrimeinfo.

Meer nieuws

Bankhelpdesk fraude in de lift

De afgelopen week zag de politie een ‘enorme piek’ van bankpasfraude in het Oosterscheldegebied. Ten minste tien mensen uit de omgeving van Goes zijn voor duizenden euro’s opgelicht door zogenaamde ‘bankmedewerkers’. De politie is een onderzoek gestart naar deze reeks incidenten.

Lees meer »

Verdwijning ransomware cybercriminelen 'REvil' een mysterie

De servers en websites van de aan Rusland gelieerde hackersgroep REvil gingen dinsdagavond Nederlandse tijd uit het niets op zwart. De beruchte hackersbende gebruikt diverse sites, voornamelijk op het darkweb, om met slachtoffers te onderhandelen over losgeld. Van het ene op het andere moment waren deze spontaan niet langer in de lucht.

Lees meer »

Energietransite biedt kansen voor hackers

De overgang naar een duurzame energievoorziening maakt het Nederlandse stroomnet kwetsbaarder voor hackers. Als zij zonnepanelen en laadpalen hacken, kan dat grote maatschappelijke en economische gevolgen hebben. Extra toezicht moet problemen voorkomen.

Lees meer »

Overzicht cyberaanvallen week 27-2021

Biden verzoekt Poetin om gijzelsoftware hackers te stoppen, kamer wil wegens ransomware maatregelen tegen Rusland onderzoeken, en lees mee met onderhandeling tussen slachtoffer en cybercriminelen van REvil. Hier het overzicht van afgelopen week en het nieuws van dag tot dag.

Lees meer »

Phishing, nepshop en fraude meldingen week 27-2021

Het melden van 'digitale oplichting' pogingen is belangrijk, door het melden kunnen we andere potentiële slachtoffers behoeden voor het te laat is. Heb je een phishing mail, smishing bericht of werd je gebeld en vertrouw je het niet? Laat het ons, of onze collega's van Opgelicht?!, Radar, Kassa, of Fraudehelpdesk dan weten, want Samen bestrijden we cybercrime / digitale fraude. Ben je slachtoffer geworden van oplichting doe dan 'altijd' aangifte bij de politie.

Lees meer »

Nederlandse politie haalt tientallen websites op het darkweb offline

De Nederlandse politie heeft afgelopen week tientallen websites die via het darkweb toegankelijk waren uit de lucht gehaald. Bezoekers van de sites dachten langs deze weg anoniem vals geld te kunnen kopen. Wie nu naar de sites surft, krijgt een splashpage te zien: een pagina met daarop de boodschap dat de domeinnaam in beslag is genomen.

Lees meer »

Pas op met "updaten van Kaseya"

Hackers proberen munt te slaan uit de crisis rondom de VSA-software van ICT-dienstverlener Kaseya. Ze hebben een spamcampagne opgezet waarbij ze potentiële slachtoffers proberen over te halen om een beveiligingsupdate te installeren die de kwetsbaarheid in VSA verhelpt. In werkelijkheid halen nietsvermoedende slachtoffers een Cobalt Strike payload binnen die een achterdeur toevoegt aan het bedrijfsnetwerk. Op deze manier proberen ze het netwerk binnen te glippen en malware te installeren.

Lees meer »

Vishing in combinatie met fysiek bezoek door bankmedewerker

Een 23-jarige man uit Den Helder en een 19-jarige man uit Den Haag moesten zich woensdag verantwoorden voor hun oplichtingspraktijken. Ze deden zich voor als 'helpdeskmedewerkers' van een bank en probeerden op deze manier senioren uit de omgeving Alphen aan den Rijn te bedonderen. Sommige slachtoffers gingen voor duizenden euro’s het schip in met de daders. De officier van justitie eist twaalf maanden gevangenisstraf, waarvan vier voorwaardelijk.

Lees meer »